31 avqust

Azərbaycanda olan hadisələr

1993 – Qubadlı rayonu Ermənistan ordusu tərəfindən işğal olunub.

2004 - Altıağac Milli Parkının yaranması günü

2012 – Macarıstanın Budapeşt Paytaxt Məhkəməsinin 2006-cı il 13 aprel tarixli hökmü ilə ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı Səfərov Ramil Sahib oğlu ekstradisiya yolu ilə Vətəninə qayıdıb və eyni gündə Prezidentin əfv sərəncamı ilə cəza çəkməkdən azad edilib.


Dünyada olan hadisələr

1302 – Fransa və Siciliya aralarındakı dini müharibəyə son qoymaq üçün razılağa gəliblər.

1422 – VI Henrix ingiltərə kralı olub.

1492 – Moskva knyazlığı ilə Osmanlı İmperiyası arasında ilk sülh müqaviləsi imzalanıb.

1674 – Rod-Aylenddə (ABŞ) hindulara spirtli içkilərin satışı qadağan edilib.

1806 – I Aleksandr maraqsızlığı Rusiyanın xarici siyasətinin əsas prinsipi elan edib.

1827 – İmperator I Nikolay, serfların və həyətlərin kilsə və rayon məktəblərindən daha yüksək qurumlarda oxumamaları lazım olduğunu ifadə edən bir resept verdi.

1873 – Kanadada ilk Kraliyyət Polis Qüvvələri yaradılıb.

1876 – Saray çevrilişi nəticəsində Osmanlı sultanı V Murad devrilib, qardaşı II Əbdülhəmid taxta çıxıb.

1897 – Tomas Edison kinetoskop adlı ilk kinoproyektoru patentləşdirib.

1900 – İngiltərədə Coca-Cola satışları başlayıb.

1907 – Antantanın yaradılmasını tamamlayan İngiltərə-Çar Rusiyası sazişi imzalanıb.

1907 – Sankt-Peterburqda Rusiya və İngiltərə İran, Əfqanıstan və Tibetdə təsir dairələrinin delimitasiyası haqqında müqavilə imzalayıb.

1909 – İnqilabi fəaliyyətinə görə həbs edilən 16 yaşlı Vladimir Mayakovski Butır həbsxanasına köçürülüb və orda şeir yazmağa başlayıb.

1913 – Qərbi Trakya Türk Cümhuriyyəti qurulub.

1913 – Hollandiyada PSV futbol klubu yaradılıb.

1914 – II Nikolayın fərmanı ilə Sankt-Peterburq şəhəri Petroqrad adlandırılıb.

1919 – İrlandiyada mətbuat senzurası ləğv edilib.

1920 – “Krasnoye Sormovo” zavodunda SSRİ-də istehsal olunan və "İnqilabın döyüşçüsü yoldaş Lenin" adını alan ilk M tipli tank ("Rus renosu") istehsal olunub.

1920 – Belçika qocalığa görə pensiya ödəməyə başlayıb.

1925 – SSRİ-də ümumi ibtidai təhsilin tətbiqi haqqında fərman imzalanıb.

1926 – Əfqanıstan Əmiri Amanullah Xanın yay iqamətgahı Paqmanda SSRİ ilə Əfqanıstan arasında "bitərəflik və qarşılıqlı təcavüz etməmək haqqında" müqavilə imzalanıb.

1935 – Sovet şaxtaçısı Staxanov bir növbədə (5 saat 45 dəqiqə) normanı 14 dəfə aşaraq 102 ton kömür çıxarıb və rekord qırıb.

1939 – Xalxin-Göl çayı yaxınlığındakı Sovet-Yapon silahlı qarşıdurması sona çatıb.

1939 – Qlayvitsdə yerləşən bir Alman radiostansiyasına səhnələşdirilmiş hücum olub. Bu hücumu Hitlerin təlimatı ilə Almaniyanın Təhlükəsizlik Baş İdarəsinin rəisi Reynhard Qeydrix təşkil etmişdir. Alman radiostansiyasına guya polşalıların hücumu Almaniyanın Polşaya hücum etməsi üçün bir bəhanə idi. Almaniyanın Polşaya hücumu ilə İkinci Dünya Müharibəsi başladı.

1941 – İngiltərədən göndərilən strateji əhəmiyyətli xammal və hərbi texnika daşıyan ilk şimal konvoyu “Dərviş” Arxangelskə çatıb.

1944 – Böyük Vətən Müharibəsi: 2-ci Ukrayna Cəbhəsinin qoşunları Rumıniyanın paytaxtı Buxarest şəhərinə girib.

1952 – Helsinkidə keçirilən Şahmat Olimpiadası başa çatdı. Sovet komandası bu turnirdə ilk dəfə iştirak edirdi və böyükhesablı qələbə qazandılar. İlk Sovet çempionları Paul Keres, Vasili Smıslov, David Bronşteyn, Yefim Geller, İsaak Boleslavskiy və Aleksandr Kotov idi. Sonrakı 40 ildə SSRİ yığması yalnız bir dəfə çempion adını itirdi.

1955 – Sovet kənd təsərrüfatı işçilərindən ibarət nümayəndə heyəti Vinnipeqdə ukraynalı millətçilər tərəfindən hücuma məruz qalıb.

1955 – Uilyam Kobb Çikaqoda dünyanın ilk günəş enerjisi ilə işləyən avtomobilini nümayiş etdirib.

1957 – Malayziya özünün Böyük Britaniyadan müstəqilliyini elan edib.

1961 – SSRİ Sovet-Amerika nüvə sınaqları moratoriumunu pozub.

1962 – Trinidad və Tobaqo müstəqilliyini elan edib.

1965 – Ukrayna Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi "Zaporojye kazaklarının tarixi ilə bağlı yaddaqalan yerlərin əbədiləşdirilməsi haqqında" qərar qəbul edib.

1966 – İraq Ordusu İraq Kürdüstan Vətənpərvərlər Birliyinin nəzarətində olan Ərbil şəhərini ələ keçirib.

1969 – Braziliyada hərbi xunta hakimiyyəti ələ keçirib.

1972 – Aeroflot şirkətinin İl-18 təyyarəsinin Magnitoqorsk yaxınlığında qəzaya uğraması nəticəsində 102 nəfər həlak olub.

1974 – Yunanıstan NATO-dan çıxmaq qərarını açıqlayıb.

1980 – Polşada Həmrəylik həmkarlar ittifaqı yaradılıb.

1986 – "Admiral Naximov" sərnişin gəmisinin qəzası nəticəsində 423 nəfər həlak olub.

1987 – Phuketdə Boeing 737 qəzası nəticəsində 83 nəfər həlak olub.

1987 – Michael Jackson məşhur "Bad" studiya albomunu buraxıb.

1988 – Delta Airlines Boeing 727, Dallas Fort Worth Hava Limanında qalxarkən qəzaya uğrayıb və göyərtədə olan 108 nəfərdən 14-ü ölüb.

1988 – Türkiyə ilə Gürcüstan arasında Sarp Sərhəd Qapısı açılıb.

1989 – Rumın dili Moldovada dövlət dili elan edilib və Latın qrafikasına keçilib.

1990 – Şərqi və Qərbi Almaniya hüquqi və siyasi sistemlərini birləşdirmək haqqında müqavilə imzalayıb.

1991 – Qırğızıstan və Özbəkistan müstəqilliklərini elan ediblər.

1992 – Tacik müxalifəti Düşənbədəki prezident sarayına basqın edib.

1994 – Rus qoşunlarının Almaniyadan çıxarılması başa çatıb.

1994 – İrlandiya Respublika Ordusu silahlı mübarizənin sona çatdığını elan edib.

1996 – Cənubi Afrika Prezidenti Nelson Mandela, Mozambikin keçmiş başçısı Zamora Machelin dul arvadı ilə əlaqədə olduğunu etiraf edib.

1996 – Rusiya Federasiyası ilə özünü Çeçenistan elan edən İçkeriya Respublikası arasında Xasavyurt müqavilələri bağlanıb.

1997 – Şahzadə Diana Parisdə avtomobil qəzasında həlak olub.

1998 – Rusiya Dövlət Duması Boris Yeltsinin baş nazir vəzifəsinə təklif etdiyi Viktor Çernomırdinin namizədliyini rədd edib.

1999 – Moskvada Manejnaya meydanında partlayış baş verib.

1999 – Buenos Ayresdə LAPA tipli Boeing 737 təyyarəsinin qəzaya uğraması nəticəsində 65 nəfər ölüb.

2004 – Moskvada "Rıjskaya" metro stansiyasının girişində terror hücumu nəticəsində 10 nəfər ölüb.

2005 – Bağdadda Dəclə çayı üzərindəki körpüdə yaranmış basırıq nəticəsində 1199 insan həlak olub.

2010 – İraq müharibəsi ABŞ prezidenti Barak Obamanın çıxışı ilə rəsmi olaraq başa çatdı.

2016 – Prezident Dilma Rousseff korrupsiya qalmaqalına qarışdığı üçün Braziliya Senatı tərəfindən vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb.


Bayramlar və xüsusi günlər

  • Özbəkistanın Müstəqillik Günü.
  • Qırğızıstanın Müstəqillik Günü.
  • Malayziyanın Müstəqillik Günü.
  • Trinidad və Tobaqonun Müstəqillik Günü.
  • Özbəkistanda Repressiya Qurbanlarını Anma Günü.
  • Moldovada Milli Dil Günü.
  • Polşada Həmrəylik və Azadlıq Günü.

Doğumlar

12 – Kaliqula (əsl adı Gaius Julius Germanicus), Roma imperatoru (37-41) (41-ci ildə öldürülüb).

161 – Lucius Aelius Aurelius Commodus, Roma imperatoru (180-192) (192-də öldürülüb).

1569 – Sultan Cahangir, Böyük Moğol imperiyasının dördüncü imperatoru (ö. 1627).

1663 – Guillaume Amonton, fransız mexanik və fizik, Paris Elmlər Akademiyasının üzvü (ö. 1705).

1811 – Teofil Höte, fransız yazıçı və tənqidçi (ö. 1872).

1821 – Germann Gelmqolz, alman fizik, fizioloq və psixoloq (ö. 1894).

1869 – Alexandr Potresov, rus inqilabçısı, "İskra" qəzetinin qurucusu, menşeviklərin lideri (ö. 1934).

1870 – Maria Montessori, italyan müəllim, İtaliyada ilk qadın həkim (ö. 1952).

1879 – Yoshihito, Yaponiyanın 123-cü İmperatoru (1912-1926) (ö. 1926).

1887 – Fridrix Adolf Paneth, avstriyalı və alman kimyaçı, geokimyaçı (ö. 1958).

1907 – Andrey Kijevatov, Brest qalasının müdafiəsi liderlərindən biri, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (ö. 1941).

1921 – Vyaçeslav Kovtunenko, sovet və rus konstruktoru, Venera, Fobos, Vega kosmik gəmilərinin yaradıcısı (ö. 1995).

1923 – Qalina Şerqova, sovet və rus yazıçısı, ssenarist, jurnalist, müharibə müxbiri (ö. 2017).

1945 – Leonid Popov, sovet kosmonavtı, iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

1954 – Robert Köçəryan, 1998-2008-ci illərdə Ermənistan Prezidenti.

1970 – Rania el Abdullah, İordaniya Kraliçası.

1985 – Məhəmməd bin Salman, Səudiyyə Ərəbistanının Vəliəhdi və Müdafiə naziri.