Azərbaycan nümayəndə heyətinin AŞPA ilə münasibətləri dayandırması cəsarət nümunəsidir
Məlumdur ki, Azərbaycan Respublikası Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) Nazirlər Komitəsinin təsdiqindən sonra 2001-ci il yanvarın 25-də təşkilata rəsmən üzv qəbul olunub. Çox yaxşı xatırlayıram, o zaman bu hadisə ilə əlaqədar Strasburqda Avropa Şurasının iqamətgahında rəsmi mərasim keçirildi. Ulu Öndər Heydər Əliyev də mərasimdə çıxış etmişdi. Əlbəttə, o dövrdə demokratik inkişaf yolunu tutmuş Azərbaycan bu təşkilata əməkdaşlığa, müasir, demokratik, plüralist dövlət və cəmiyyət quruculuğu nöqteyi-nəzərindən nümunə götürüləsi qurum kimi yanaşırdı. Düşünürdü ki, insan hüquq və azadlıqlarını özünün əsas prinsipi elan etmiş Avropa Şurası dini, milli, etnik ayrı-seçkilik qoymadan Azərbaycanın problemlərinə, xüsusilə də bir milyondan artıq olan qaçqınlarının hüquq və azadlıqlarının müdafiəsinə töhfə verə bilər. Ermənistana işğalçılığına son qoyması üçün təsir göstərər.
O vaxtlar Avropa Şurasından gözləntilər çox böyük idi. Azərbaycan nümayəndə heyəti təşkilatda böyük işlər görürdü. Xüsusilə Ermənistanın işğalçılıq siyasətinin ifşasında, Assambleyada bu faktın təsdiq olunmasına dair qətnamələr qəbul edilməsində ciddi uğurlar qazanılmışdı. İlk illərdə Avropa Şurası ilə münasibətlərdə müəyyən müsbət elementlər müşahidə olunurdu. Lakin illər ötdükcə bu təşkilat sözün əsl mənasında intriqa, ksenofob, islamofob və türkofob təzahürlərin tüğyan etdiyi, çirkin oyunlar oynayan lobbiçilərin açıq təsirlərinin mövcud olduğu quruma çevrildi. Təəssüf ki, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi də bu cür təsirlərə məruz qaldı. Onun qərarları necə deyərlər, mübahisə olunan qərarlar halına gəldi.
Türkiyə bu təşkilatın qurulması və inkişafında böyük əmək sərf edib. Buna baxmayaraq, Avropa Şurası Türkiyəyə qarşı da zaman-zaman böyük ədalətsizliklərə yol verib. Türkiyəni bölmək istəyən terrorçuların nümayəndələri təşkilatın ən ali təmsilçiləri ilə rahat şəkildə görüşüb, müzakirələr aparıb və Avropa Şurası yanında Türkiyəni davamlı və əsassız olaraq ittiham edən de-fakto özəl status qazanıblar. Təbii ki, burada Fransa, Almaniya kimi türkofobiyanın ciddi fəsadlarının olduğu ölkələrin açıq təsirləri var. Azərbaycana da məhz bu kriteriyalar üzərindən təsir etməyə çalışılır. Onlar insan haqlarından ağızdolusu danışa-danışa 1 milyon azərbaycanlının pozulmuş hüquqlarının bərpası üçün Ermənistana indiyə kimi heç bir ciddi təsir etməyiblər. Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə məruzəçisi Dunya Myatoviçin hazırladığı hesabatda Qərbi azərbaycanlıların hüquqlarından danışmamasının özü bir rəzalətdir.
Mən AŞPA-dakı Azərbaycan nümayəndə heyətinin təşkilatla əməkdaşlığı dayandırmaq barədə verdiyi qərarı alqışlayır və tarixi cəsarət nümunəsi sayıram. Hesab edirəm ki, Türkiyə nümayəndə heyəti də qardaş Azərbaycanı müdafiə edən daha radikal və bənzər addımlar atmalıdır. Mən AŞPA-dakı nümayəndə heyətimizi bu günlərdə azərbaycanlı qardaşlarımıza dəstəklərini daha da artırmağa çağırıram. Onsuz da nümayəndə heyətlərimiz birlikdə çalışırlar. Bu məsələdə də daha sərt mövqe ortaya qoymağımız, bununla da AŞ rəhbərliyinə və üzvlərinə Türkiyənin Azərbaycana açıq dəstəyini göstərməyimiz çox vacibdir. Avropa Şurası unutmasın ki, Türk dünyası inteqrasiya istiqamətində ciddi addımlar atır. Həm də əsla yaddan çıxarmasınlar ki, Azərbaycan nümayəndə heyətinin səs hüququna belə kobud və haqsız müdaxilə cəhdi separatçılıqla mübarizə aparan ölkələrin əzminə çox mənfi təsir göstərəcək. Mən bunu bir təcrübəli diplomat olaraq deyirəm. Siz Rusiya ilə münasibətlərinizi elə vəziyyətdə kəsdiniz ki, bu addımlarınız Rusiyadan daha çox sizin ziyanınıza oldu. Bu məsələnin dərinliklərini və nə üçün belə səviyyədə mübarizə yolunu tutduğunuzu yaxşı başa düşürəm! Avropa Şurası Azərbaycanı bu yolla heç vaxt təzyiq altında saxlaya bilməz. Azərbaycan separatçılığın kökünü kəsmiş bir ölkə olaraq tam haqlıdır. Beynəlxalq hüquq və qanunlar tamamilə Azərbaycanın tərəfindədir. Nə qədər dərinə getsəniz, bir o qədər də siz zərər görəcəksiniz. Yəni siz heç vaxt izah edə bilməzsiniz ki, öz ərazisində separatçılığın kökünü kəsmiş bir ölkəni niyə belə biabırçı üsul və metodlarla sıxışdırmağa çalışırsınız. Həqiqətləri görün. Regionun ən qüdrətli ölkəsi, qitənin və dünyanın açar dövləti məhz Azərbaycandır. Siz onunla ancaq konstruktiv əməkdaşlıq edərək nə isə qazana bilərsiniz, haqsız və ədalətsiz hücumlarınız bir heçdir. Necə ki, AŞPA-dakı Azərbaycan nümayəndə heyəti bugünkü sərt mövqeyi ilə sizə öz yerinizi göstərdi.
İndi Azərbaycan xalqı, orada bizi azərbaycanlı, türk və müsəlman olmağımız səbəbindən sevmirlər, bizim bu təşkilatda bundan sonra qalmağımızın da heç bir mənası və faydası yoxdur deyə haqlı düşünür.
Hulusi KILIÇ,
Türkiyənin Azərbaycandakı sabiq səfiri,
"İMZA" İctimai Birliyinin
Türkiyə təmsilçisi.